1. Laparoscopische heelkunde

­­­­­Laparoscopie of een kijkoperatie in de buikholte kan diagnostisch of therapeutisch zijn. De arts kan een diagnostische laparoscopie voorstellen als er een voorgeschiedenis is van uitgebreide heelkunde of infecties in het klein bekken. Ook bij vermoeden van endometriose (ernstige pijnklachten tijdens de menstruatie) of echografische afwijkingen kan de arts voor een diagnostische laparoscopie opteren. De ingreep gebeurt onder algemene narcose, via de dagkliniek heelkunde. Er wordt een kleine insnede (+/- 1,5cm) gemaakt ter hoogte van de navel. Daarlangs wordt een camera ingebracht. Eventueel worden in beide liezen nog bijkomende insneden gemaakt, om instrumenten in te kunnen brengen. De arts bekijkt of de inwendige geslachtsorganen (baarmoeder, eierstokken, eileiders) er normaal uitzien en of er geen tekens zijn van verklevingen of endometriose. De doorgankelijkheid van de eileiders wordt nagekeken door het inbrengen van een blauwe kleurstof in de baarmoeder. Als deze kleurstof zich rondom de eierstokken verspreidt, weten we dat de eileider doorgankelijk is. Indien er tijdens de ingreep afwijkingen worden vastgesteld, kunnen deze tijdens dezelfde ingreep behandeld worden. Indien er ernstige afwijkingen vastgesteld worden, kan het nodig zijn om een tweede ingreep te plannen.

Een operatieve laparoscopie heeft als doel om vooraf gekende vruchtbaarheidsproblemen te behandelen. Het kan gaan om endometriose, een eierstokcyste, kapseldrilling bij PCOS, herstellen van de doorgankelijkheid van de eileiders… Tenzij het gaat om zware chirurgie, kunnen ook deze ingrepen via de dagkliniek heelkunde gepland worden.

Meestal wordt gelijktijdig met een diagnostische/operatieve laparoscopie een diagnostische hysteroscopie uitgevoerd.

2. Ovariële drilling/kapseldrilling

Men kan opteren voor een laparoscopische kapseldrilling bij PCOS-patiënten. Tijdens deze ingreep worden ter hoogte van de eierstokken enkele kleine follikels aangeprikt. Door het aanprikken van deze follikels kan het hormonaal evenwicht bij PCOS patiënten hersteld worden, waardoor er terug spontane ovulaties kunnen optreden na de ingreep. Bij sommige patiënten treden er na de ingreep geen spontane ovulaties op, maar zien we vaak wel een betere reactie op medicatie. Het effect van de ingreep is meestal tijdelijk.

Tijdens de ingreep kan ook de buikholte geëvalueerd worden (eileiders, endometriose). Aan de hand van hysteroscopie kan ook de baarmoederholte beoordeeld worden.

3. Operatieve hysteroscopie

Een operatieve hysteroscopie kan verricht worden om bepaalde afwijkingen aan de baarmoeder te behandelen. Het kan gaan om poliepen, myomen, littekenweefsel, placentaresten, een septum, vormafwijkingen van de baarmoeder, adenomyose, …

Meestal gebeurt een operatieve hysteroscopie onder een roesje of sedatie, in de operatiezaal in het fertiliteitscentrum. Indien het uitgebreide chirurgie betreft, of indien er bijkomende gezondheidsfactoren meespelen, wordt de ingreep onder een algemene narcose via de dagkliniek heelkunde uitgevoerd.

4. Testiculaire sperma extractie (TESE)

Soms is er geen sperma aanwezig in een ejaculaat (spermastaal). Dit noemt ook azoöspermie. Dan kan er door middel van een kleine operatie gezocht worden naar sperma in de teelbal.
Tijdens een TESE wordt, onder sedatie, een incisie gemaakt in het scrotum. Een klein stukje weefsel wordt uit de teelbal verwijderd. In het laboratorium worden hierin zaadcellen gezocht. Indien er zaadcellen gevonden worden, worden deze ingevroren voor later gebruik. Wanneer azoöspermie veroorzaakt wordt door een obstructief probleem (blokkade van de zaadleiders na vb. sterilisatie of een infectie) bestaat er een zeer goede kans om zaadcellen te vinden. Wanneer azoöspermie niet aan een obstructie te wijten is, zijn de kansen eerder laag (ongeveer 30%).

Inhoudsverantwoordelijke
Dr. Nathalie Dhont, Fertiliteit - 2021

© 2021 Ziekenhuis Oost-Limburg