Een carcinoïd tumor is een zeldzame longtumor. Hij ontstaat uit bepaalde cellen in de luchtwegen die hormonen kunnen maken (neuro-endocriene cellen).

Een carcinoïd is een vorm van kanker, maar gedraagt zich meestal veel rustiger dan gewone longkanker. Hij groeit traag en zaait zelden uit. Er bestaan twee soorten:

• Typisch carcinoïd: groeit heel traag en zaait zelden uit. Dit is de meest voorkomende soort.
• Atypisch carcinoïd: groeit iets sneller en zaait vaker uit naar de lymfeklieren.

Welke soort je hebt, weten we pas zeker na onderzoek van de volledig verwijderde tumor.

Welke klachten kan een carcinoïd tumor geven?

Vaak geeft een carcinoïd geen klachten en wordt hij toevallig ontdekt op een röntgenfoto of CT-scan. Groeit de tumor in een grote luchtweg, dan kan hij die gedeeltelijk afsluiten. Mogelijke klachten zijn dan:

• Hoest die niet overgaat
• Bloed in het slijm dat je ophoest
• Kortademigheid of een piepende ademhaling
• Longontstekingen die steeds op dezelfde plaats terugkomen

Heel zelden maakt de tumor zoveel hormonen dat je opvliegers, een rood gezicht of diarree krijgt. Dat noemen we het carcinoïdsyndroom.

Hoe stellen we een carcinoïd tumor vast?

• CT-scan van de borstkas: toont waar de tumor ligt en hoe groot hij is.
• Bronchoscopie: de longarts bekijkt de luchtwegen met een dunne, flexibele camera en neemt een stukje weefsel (biopsie).
• Speciale PET-scan: een scan met een product dat zich hecht aan de hormoonproducerende cellen (DOTATATE-PET). Zo zien we of er ergens anders in het lichaam tumorweefsel is.
• Bloed- of urineonderzoek: alleen als we denken dat de tumor hormonen aanmaakt.

Hoe wordt een carcinoïd tumor behandeld?

Een operatie is de beste behandeling. De chirurg verwijdert de tumor samen met een deel van de long en de nabijgelegen lymfeklieren. Hoeveel longweefsel verwijderd wordt, hangt af van de plaats en de grootte van de tumor. Waar mogelijk sparen we zoveel mogelijk gezond longweefsel. Lees meer over de soorten operaties op de pagina Longresectie.

Na een volledige verwijdering is meestal geen verdere behandeling nodig. Bij een atypisch carcinoïd met uitzaaiingen in de lymfeklieren of bij uitgebreidere ziekte bespreken we in het multidisciplinair oncologisch consult (MOC) of een aanvullende behandeling zinvol is.

Mogelijke risico’s

Elke longoperatie heeft risico’s, zoals een aanhoudend luchtlek, een longontsteking, een bloeding of een ritmestoornis van het hart. Je chirurg bespreekt vooraf welke risico’s voor jou gelden.

Een carcinoïd tumor kan op elke volwassen leeftijd voorkomen, vaak bij mensen tussen 40 en 60 jaar. Dat is jonger dan bij gewone longkanker. Hij komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen.

Anders dan bij gewone longkanker speelt roken bij het typisch carcinoïd nauwelijks een rol. Veel patiënten hebben nooit gerookt.

Deze pagina is bedoeld voor mensen bij wie een carcinoïd tumor vermoed of vastgesteld werd, en voor hun naasten.

Voor een bronchoscopie of een PET-scan moet je meestal nuchter zijn. Je krijgt vooraf duidelijke instructies.

Voor een operatie volgt eerst een raadpleging bij de chirurg. Je krijgt een longfunctieonderzoek en een bloedonderzoek. Zo weten we of je de ingreep goed aankan.

• Neem een lijst mee van alle medicijnen die je neemt. Vermeld zeker bloedverdunners.
• Stop met roken als je rookt. Dat verkleint de kans op complicaties.
• Blijf in beweging om je conditie op peil te houden.

Lees meer over de praktische voorbereiding op een longoperatie op de pagina Longresectie.

Nazorg en herstel

Na de operatie blijf je enkele dagen in het ziekenhuis. Een kinesitherapeut helpt je met ademhalingsoefeningen. We zorgen voor een goede pijnstilling.

Na ontslag volgen regelmatige controles bij de chirurg of de longarts. Je krijgt daarbij af en toe een CT-scan. Hoe vaak en hoe lang, hangt af van het type carcinoïd en van het resultaat van het weefselonderzoek.

Na een volledige verwijdering zijn de vooruitzichten meestal heel goed, zeker bij een typisch carcinoïd.

Wanneer neem je contact op?

Neem contact op met je arts als je:

• Koorts krijgt boven 38 °C
• Meer pijn hebt rond de wonde
• Roodheid, zwelling of vocht ziet aan de wonde
• Meer gaat hoesten of bloed ophoest

Krijg je plots ernstige kortademigheid of hevige pijn in de borst? Bel onmiddellijk 112.

Is een carcinoïd tumor kanker?

Ja, een carcinoïd is een vorm van kanker. Maar hij groeit veel trager dan gewone longkanker en zaait zelden uit. Daarom zijn de vooruitzichten na een operatie meestal veel beter.

Waarom moet de tumor weg als hij zo traag groeit?

Ook een traag groeiende tumor kan na verloop van tijd groter worden, een luchtweg afsluiten of uitzaaien. Een operatie in een vroeg stadium biedt de beste kans op volledige genezing. Bovendien weten we pas na onderzoek van de volledige tumor of het om een typisch of een atypisch carcinoïd gaat.

Heb ik na de operatie nog chemotherapie nodig?

Meestal niet. Na volledige verwijdering van een typisch carcinoïd is geen extra behandeling nodig. Bij een atypisch carcinoïd of uitzaaiingen in de lymfeklieren bespreken we de verdere aanpak met het team van specialisten.

Kan een carcinoïd tumor terugkomen?

Dat gebeurt zelden, maar het kan, soms pas na vele jaren. Daarom volgen we je na de operatie gedurende lange tijd op. Bij een atypisch carcinoïd is de kans op terugkeer groter.