Hangbuikcorrectie (abdominoplastie)

U kan diverse motivaties hebben om ons te consulteren in verband met uw buik: een overschot aan huid, zwangerschapstriae, een strakke buik met lokale vetophopingen, een diastase van de rechte buikspieren, huid- en vetoverschot ter hoogte van de buik centraal, de onderbuik of de flanken.

1. Analyse van de afwijking

Het is voor ons belangrijk om de volgende punten na te kijken:

  • de houding van de patiënt en de mogelijke afwijkingen t.h.v. de wervelzuil;
  • de stevigheid van de onderliggende buikspieren;
  • het opzoeken van een eventuele diastase (opening van de rechte buikspieren, wat vaak gezien wordt na zwangerschappen);
  • het volume in de buikholte (dus diep van de buikspieren);
  • de dikte van de onderhuidse vetlaag, net onder de huid;
  • de kwantiteit en kwaliteit van de huid.

2. Mogelijke operaties

  • Bij een huid- en vetoverschot t.h.v. het abdomen, zal een klassieke abdominoplastie (hangbuikcorrectie) voorgesteld worden (Fig. 1). Bij deze ingreep wordt een insnede gemaakt net boven de schaamstreek naar de zijkanten toe. Vervolgens wordt alle huid en een groot deel van de onderhuid tussen de schaamregio en de navel verwijderd. De navel zelf hangt vast aan het onderliggende spierblad, en blijft dus bewaard. Wanneer de wonde gesloten wordt, zal er een kleine opening gemaakt worden in de huid die naar beneden verplaatst is. De navel wordt opgevist en weer vastgehecht aan de huid. Indien bij het klinisch onderzoek voorafgaand aan de ingreep is vastgesteld dat de rechte buikspieren niet meer mooi gealigneerd zijn t.h.v. de middenlijn (rectus diastase), kan dit tijdens de ingreep hersteld worden (rectusplicatuur). Dit zal echter tot gevolg hebben dat het vroege postoperatieve verloop wat pijnlijker is dan een abdominoplastie zonder rectusplicatuur.
     
  • Soms, als het huid- en vetoverschot zich vooral in de bovenbuik bevindt, is het noodzakelijk om een (kleine) verticale component aan het litteken toe te voegen op de middenlijn.  

Fig. 1: Schematische voorstelling van een abdominoplastie

  • Soms wordt er wel eens gesproken over een mini-abdominoplastie. Hierbij wordt enkel wat huid en vet boven de schaamstreek verwijderd, zonder dat de navel verplaatst moet worden. De indicaties voor deze ingreep zijn echter beperkt tot patiënten met een klein huid- en vetoverschot in de onderbuik die tevens al een litteken hebben net boven de schaamstreek (vb. na een keizersnede). Zodoende kan het oude litteken hernomen worden, wat de morbiditeit sterk vermindert.
     
  • Indien er tijdens het klinisch onderzoek ook wat vetophopingen worden vastgesteld t.h.v. de flanken, kan een buikwandcorrectie  gecombineerd worden met een bijkomende liposuctie van de flanken.
     
  • Bij een grote hoeveelheid huid- en vetoverschot t.h.v. het abdomen, de flanken en de rug (zoals vaak gezien wordt bij mensen die veel gewicht verloren door een maagverkleinende ingreep), kan een circulaire abdominoplastie of torsoplastie voorgesteld worden. Bij deze ingreep wordt eerst het overschot t.h.v. de rug verwijderd, de patiënt wordt hierna tijdens dezelfde ingreep gedraaid en een klassieke abdominoplastie wordt vervolgens uitgevoerd vooraan. Dit resulteert in een circulair litteken t.h.v. de bekkengordel, waardoor grote “ezelsoren” t.h.v. de flanken worden vermeden, de dubbele plooi t.h.v. de onderrug wordt verwijderd en de billen worden gelift. Deze ingreep is heel wat meer belastend, zowel voor de patiënt als de chirurg, maar heeft een hoge tevredenheidsfactor bij de patiënt.

3. Postoperatief verloop

Het litteken bevindt zich net boven de schaambeharing, tot aan de zijkanten van de patiënt(e). Dit litteken valt meestal in de sliplijn/bikinilijn die voorafgaand aan de operatie en in overleg met de patiente is afgetekend. Ter hoogte van de zijkanten of onderaan worden redons geplaatst om eventueel overtollig bloed of lichaamsvocht op te vangen. De patiënt(e) verblijft in het ziekenhuis gedurende een 2-tal nachten / 3 dagen.

Bij ontslag zullen de wonden ververst worden: het lange litteken is gelijmd, en er zijn eventueel doorzichtige onderhuidse hechtingen die aan beide zijden uit de wonde komen als knoopjes. Op deze wonde zal een klein verband geplaatst worden. Ter hoogte van de navel zijn er blauwe hechtingen zichtbaar. De navel dient goed gezuiverd worden d.m.v. een vochtig oorstaafje. Bij ontslag zullen ook de redons verwijderd worden indien deze een minimale hoeveelheid draineren. Indien niet, zal de thuisverpleegkundige dagelijks het debiet monitoren en de redons verwijderen zodra dit mogelijk is.

Eenmaal thuis, kan er dagelijkse wondzorg, al dan niet met redonzorg, toegediend worden (via thuisverpleegkundige zorgen), maar dit is niet steeds nodig. De wonden zijn gelijmd, dus zodra de redons verwijderd zijn, kan een douche genomen worden. Op het grote litteken mag een papieren kleefpleister aangebracht worden over de hele lengte van het litteken. Deze dient enkel om de 4 à 5 dagen vervangen te worden. Er mag een douche mee genomen worden waarbij deze pleister meestal ter plaatse blijft. De navel mag dagelijks gezuiverd worden met een oorstaafje gedrenkt in Isobetadine, waarna er een Opsite postop verband over mag gekleefd worden voor tijdens het douchen.

Op de eerstvolgende afspraak, twee weken postoperatief, worden de hechtingen verwijderd. Dit is pijnloos. De navel moet dan normaliter niet meer verzord worden. Ter hoogte van het lange litteken wordt soms tot zes weken postoperatief een papieren kleefpleister aangebracht. Deze kan om de vier dagen door uzelf vervangen worden. Vervang deze pleisters NIET elke dag, u kan zo een allergie ontwikkelen. Mocht u toch allergisch hierop reageren (roodheid en jeuk rond de kleefpleister), dient u het gebruik van de pleisters te staken. De wonde dient niet meer bedekt te worden. U mag met de kleefpleisters douchen, ze zullen meestal ter plaatse blijven.

4. Evolutie

Bij ontslag wordt aangeraden om geen grote inspanningen te doen gedurende een zestal weken. Bij alle inspanningen waarbij er toch buikdruk moet gezet worden, wordt aangeraden om de buik te ondersteunen. Over het algemeen is de ingreep vrij pijnloos, tenzij er gewerkt werd aan de rechte buikspieren; in dat geval kunnen de eerste postoperatieve dagen relatief pijnlijk zijn, wat verholpen kan worden met voldoende pijnstilling.

De buik kan vrij lang gezwollen zijn en het is dan ook zeer belangrijk dat de patiënt voldoende geduld oefent om het definitieve resultaat te kunnen beoordelen.

Zwelling

De eerste postoperatieve weken lijken de buik en voornamelijk de flanken na de liposuctie sterk gezwollen. Dit is ook het geval na een klassieke abdominoplastie in de zone tussen de navel en het litteken. Er zijn een drietal maanden nodig alvorens deze zwelling verdwenen is. Gedurende zes weken wordt aangeraden om een compressief verband te dragen t.h.v. de zones waar een liposuctie werd uitgevoerd. Indien een bepaalde zwelling blijft bestaan, kan dit gecorrigeerd worden na een klein jaar, door middel van een bijkomende liposuctie of resectie onder lokale verdoving

Litteken

In het begin is het litteken vrij hard en rood. Het kan voorkomen als een harde streng. Om het litteken optimaal te laten uithelen en verkleuring ervan te voorkomen, is het belangrijk om het litteken te beschermen tegen de zon en te masseren met een hydraterende crème. In de volgende 6 à 12 maanden zal het litteken versoepelen en ontkleuren, maar het blijft steeds aanwezig. Daarom zal steeds getracht worden om het litteken zo goed mogelijk te verbergen in de lichaamsplooien of vb. binnen de bikini- (slip-)lijn. De zone tussen het litteken en de navel is de eerste maanden ook vrij gevoelloos. Dit zal zich herstellen over het verdere postoperatieve verloop, doch vergt geduld.

Asymmetrie

Zowel de abdominale contour als het litteken kunnen onmiddellijk postoperatief wat asymmetrisch ogen. Verdere ontzwelling en littekenuitheling moeten echter afgewacht worden alvorens hierover een definitief oordeel te kunnen vellen (zes maanden). Indien er een bepaalde zwelling of asymmetrie blijft bestaan, kan dit gecorrigeerd worden na een klein jaar. Het is belangrijk om te weten dat in een klein aantal gevallen een klein ezelsoor langs de zijkant kan blijven bestaan, wat eveneens onder lokale verdoving verwijderd kan worden na een negental maanden.

5. Vaak gestelde vragen

1. Wat mag ik doen na een abdominoplastie en wanneer?

Onmiddellijk na de operatie, mag u de eerste twee weken de lichte huishoudelijke taken hernemen 'binnen de pijngrenzen). U mag geen taken verrichten waarbij de buikspieren sterk belast worden of waarbij men de rug sterk moet strekken.  Baden mag vanaf een drietal weken na de ingreep, tenzij er wondproblemen opgetreden zijn. Een zestal weken na de ingreep mag u weer licht beginnen sporten (spinnen, fietsen,…) en na een drietal maand mag u alle sporten hernemen.

2. Hoe lang zal ik werkongeschikt zijn?

De patiënt(e) zal over het algemeen een viertal weken werkongeschikt zijn. Veel hangt af de activiteiten van de patiënt(e); sommige zelfstandigen kunnen het werk reeds hernemen na een week, zeker als het eerder bureauwerk is. Voor zwaar fysiek werk is er occasioneel een werkongeschiktheid van een 6 tal weken.

3. Ik heb reeds een keizersnede litteken, wordt dit in de abdominoplastie herwerkt?

Veel hangt af van de wijze waarop de keizersnede incisie is gemaakt. Vroeger werd al eens een vertikaal litteken gemaakt; dit kan volledig verwijderd worden indien er heel wat huidoverschot is tussen de navel en het schaambeen. De recentere keizersnede incisies zijn horizontaal gemaakt; meestal kan dit litteken hernomen worden of verwijderd worden tijdens de abdominoplastie. Dit moet echter preoperatief goed besproken worden met de patiënte en zal afhangen van haar klinische presentatie.

4. Kan een abdominoplastie zonder liposuctie?

In de meeste gevallen zal er een abdominoplastie gebeuren zonder liposuctie. Indien u echter wat vetoverschot heeft thv de flanken en uw huid is nog van goede kwaliteit (dwz zonder al te 
veel striemen), zal er zeker een liposuctie voorgesteld worden. Hiermee wordt het silhouet verbeterd wat resulteert in een grotere tevredenheid bij de patiënt(e).

5. Wat gebeurt er met mijn navel; wordt die verwijderd en/of krijg ik een nieuwe?

De navel is een soort van litteken, die vast hangt aan de buikspieren. Bij een abdominoplastie wordt deze rondom uitgesneden en losgemaakt tot aan de onderliggende spieren. De overtollige buikhuid/-vet wordt verwijderd en de wonde wordt gesloten over de navel heen. Nadien wordt een kleine insnede gemaakt in de huid, ter hoogte van de plaats waar de navel zich bevindt (vastliggend aan de onderliggende spieren). Het naveltje wordt opgevist en vastgehecht.

6. Is het normaal dat ik een dof gevoel of tintelingen heb in de onderbuik na de operatie?

Na de operatie zal inderdaad de regio tussen de navel en het horizontale litteken vrij gevoelloos zijn. Dit gevoel komt echter terug over het verloop van enkele maanden. Postoperatief kan de navel daarentegen wat overgevoelig zijn wat onprettig aanvoelt bij het verzorgen ervan. Ook dit verbetert tijdens het helingsproces.

Zie ook rubriek "Veelgestelde vragen".

 
 
Inhoudsverantwoordelijke
Dr. Bob Vermeulen, plastische chirurgie - 2018

© 2021 Ziekenhuis Oost-Limburg