Hangbuikcorrectie (abdominoplastie)

U kan diverse motivaties hebben gehad om ons te consulteren in verband met uw buik: een overschot aan huid, overvloedig veel zwangerschapstriae, een mooi gespannen buik, doch met lokale vetophopingen, een dikke buik, die afhangt, voornamelijk na verschillende zwangerschappen of huid- en vetoverschot ter hoogte van de flanken.

1. Analyse van de afwijking

Het is voor ons belangrijk om de volgende punten na te kijken:

  • de houding van de patiënt en de mogelijke afwijkingen t.h.v. de wervelzuil;
  • de stevigheid van de onderliggende buikspieren;
  • het opzoeken van een eventuele diastase (opening van de rechte buikspieren, wat vaak gezien wordt na zwangerschappen);
  • het volume in de buikholte;
  • de dikte van de vetlaag, onder de huid gelegen;
  • de kwantiteit en kwaliteit van de huid.

2. Mogelijke operatie

Bij huid- en vetoverschot thv het abdomen, zal dan eerder een abdominoplastie (hangbuikcorrectie) voorgesteld worden (Fig. 1). Bij deze ingreep wordt er een incisie gemaakt net boven de schaamstreek naar de zijkanten toe. Vervolgens wordt alle huid en een groot deel van de onderhuid tussen de schaamregio en de navel verwijderd. De navel zelf hangt vast aan het onderliggende spierblad, en blijft dus bewaard. Wanneer de wonde dan gesloten wordt, zal er een kleine opening gemaakt worden in de huid die naar beneden verplaatst is. De navel wordt opgevist en weer vastgehecht aan de huid (cfr tekeningen). Indien bij het klinisch onderzoek voorafgaand aan de ingreep, is vastgesteld dat de grote buikspieren niet meer mooi gealligneerd zijn thv de middellijn (rectus diastase), kan dit tijdens de ingreep weer hersteld worden (rectusplicatuur). Dit zal echter tot gevolg hebben dat het vroege postoperatieve verloop wat pijnlijker zal zijn dan een abdominoplastie zonder rectusplicatuur.

Fig. 1: Schematische voorstelling van een abdominoplastie

Soms wordt er wel eens gesproken over een mini-abdominoplastie. Hierbij wordt enkel wat huid en vet boven de schaamstreek verwijderd, zonder dat de navel verplaatst moet worden. De indicaties voor deze ingreep zijn echter beperkt tot patiënten met een kleine huid en vetoverschot in de onderbuik die tevens al een litteken hebben net boven de schaamstreek (bv na een keizersnede). Zodoende kan het oude litteken hernomen worden wat de morbiditeit sterk verminderd.

Indien er tijdens het eerste klinische onderzoek ook wat vetophopingen worden vastgesteld thv de flanken, kan deze ingreep steeds gecombineerd worden met een bijkomende liposuctie van de flanken.

Bij een grote hoeveelheid huid en vetoverschot thv het abdomen, de flanken en de rug (zoals vaak gezien wordt bij mensen die veel gewicht verloren door een maagverkleinende ingreep), kan een circulaire abdominoplastie/torsoplastie voorgesteld worden. Bij deze ingreep wordt eerst het overschot thv de rug verwijderd, de patiënt wordt hierna tijdens dezelfde ingreep gedraaid en een klassieke abdominoplastie wordt vervolgens uitgevoerd. Dit resulteert in een circulair litteken thv de bekkengordel, waardoor grote “ezelsoren” thv de flanken worden vermeden, de dubbele plooi thv de onderrug wordt verwijderd en de billen worden gelift. Deze ingreep is heel wat meer belastend, zowel voor de patiënt als de chirurg, maar heeft een hoge tevredenheidsfactor bij de patiënt.

3. Postoperatief verloop

Na de ingreep zal er een litteken zijn net boven de schaambeharing tot aan de zijkanten van de patiente. Dit litteken valt meestal in de sliplijn/bikinilijn die voorafgaand aan de operatie en in overleg met de patiente is afgetekend. Ter hoogte van de zijkanten is er een redon (drainage) geplaatst om eventueel overtollig bloed of lichaamsvocht op te vangen. De patiënte verblijft in het ziekenhuis gedurende een 2-tal dagen / 3 nachten.
Bij ontslag zullen de wonden ververst worden: het lange litteken is gelijmd, en er zijn eventueel doorzichtige onderhuidse hechtingen die aan beide zijden uit de wonde steken. Op deze wonde zal een klein verband geplaatst worden. Ter hoogte van de navel zijn er blauwe hechtingen te zien. De navel moet goed gezuiverd worden dmv een vochtig oorstaafje. Bij het ontslag zullen ook de redons verwijderd worden, indien deze een minimale hoeveelheid draineren.

Eenmaal thuis, kan er kan dagelijkse wondzorg toegediend worden (via thuisverpleegkundige zorgen), maar dit is niet steeds nodig. De wonden zijn gelijmd en er kan onmiddellijk na de ingreep, wanneer de drains/redons verwijderd zijn een douche genomen worden. Op het grote litteken mag een papieren kleefpleister geplakt worden over de hele lengte van het litteken. Deze moet maar om de 4 à 5 dagen vervangen worden. Er mag een douche mee genomen worden waarbij deze pleister meestal ter plaatse blijft. De navel mag dagelijks gezuiverd worden met een oorstaafje gedrenkt in Isobetadine, waarna er een postop Opsite verband over mag gekleefd worden voor tijdens de douche.

Op de eerstvolgende afspraak worden alle hechtingen verwijderd. Dit is PIJNLOOS. De navel moet dan normaal niet meer verzord worden. Ter hoogte van het lange litteken moet voor een totaal van 6 weken een ppieren kleefpleister aangebracht worden. Deze kan om de vier dagen door uzelf vervangen worden. Vervang deze pleisters NIET elke dag, u kan zo een allergie ontwikkelen. Mocht u toch allergisch hierop reageren( roodheid en jeuk rond de kleefpleister) stopt u hiermee en moet de wonde niet meer bedekt worden. U mag met de kleefpleisters douchen, ze zullen meestal ter plaatse blijven.

4. Evolutie

Bij ontslag wordt aangeraden om geen grote inspanning te doen gedurende een 6-tal weken. Bij alle inspanningen, waarbij er toch buikdruk moet gezet worden, wordt aangeraden om de buik te ondersteunen. Over het algemeen is de ingreep vrij pijnloos, tenzij er gewerkt werd aan de rechte buikspieren; in dat geval kunnen de eerste postoperatieve dagen vrij pijnlijk zijn, wat verholpen kan worden met voldoende pijnstilling.

De buik kan vrij lang gezwollen zijn en het is dan ook zeer belangrijk dat de patiënt voldoende geduld oefent om het definitieve resultaat te kunnen beoordelen.

Zwelling

De eerste postoperatieve weken lijkt de buik en voornamelijk de flanken na de liposuctie sterk gezwollen. Dit is ook het geval na een klassieke abdominoplastie in de zone tussen de navel en het litteken. Er zijn in het totaal een 6-tal weken nodig alvorens deze zwelling verdwenen is. Gedurende deze 6 weken wordt er aangeraden om een compressief verband te dragen thv de zones waar een liposuctie werd uitgevoerd. Indien er een bepaalde zwelling blijft bestaan, kan dit gecorrigeerd worden na een klein jaar, door middel van een bijkomende liposuctie of resectie onder lokale verdoving

Litteken

In het begin is het litteken vrij hard en rood en kan het voorkomen als een harde streng. Om het litteken optimaal te laten uithelen en verkleuring ervan te voorkomen, is het belangrijk om het litteken te beschermen tegen de zon en te masseren met een hydraterende crème. In de volgende 6 à 12 maanden zal het litteken versoepelen en wit worden, maar het blijft steeds zichtbaar. Daarom al steeds getracht worden om het litteken zo goed mogelijk te verbergen in de lichaamsplooien of bv binnen de bikini- (slip-)lijn. De zone tussen het litteken en de navel is de eerste weken ook vrij gevoelloos. Dit zal zich herstellen over het verdere postoperatieve verloop, doch vergt echter wat geduld van de patiënt(e).

Asymmetrie

Zowel de abdominale contour als het litteken kunnen onmiddellijk postoperatief wat asymmetrisch lijken. Verdere ontzwelling en litteken uitheling moeten echter afgewacht worden alvorens hierover een definitief oordeel te kunnen vellen (6 maand). Indien er een bepaalde zwelling of asymmetrie blijft bestaan, kan dit gecorrigeerd worden na een klein jaar. Het is belangrijk om te weten dat in een klein aantal van de gevallen, een klein ezelsoor langs de linker- of rechterkant kan blijven bestaan, wat eveneens onder lokale verdoving verwijderd kan worden na een 9-tal maanden.

5. Vaak gestelde vragen

1. Wat mag ik doen na een abdominoplastie en wanneer?

Onmiddellijk na de operatie, mag u de eerste twee weken de lichte huishoudelijke taken hernemen 'binnen de pijngrenzen). U mag geen taken verrichten waarbij de buikspieren sterk belast worden of waarbij men de rug sterk moet strekken.  Baden mag vanaf een drietal weken na de ingreep, tenzij er wondproblemen opgetreden zijn. Een zestal weken na de ingreep mag u weer licht beginnen sporten (spinnen, fietsen,…) en na een drietal maand mag u alle sporten hernemen.

2. Hoe lang zal ik werkongeschikt zijn?

De patiënt(e) zal over het algemeen een viertal weken werkongeschikt zijn. Veel hangt af de activiteiten van de patiënt(e); sommige zelfstandigen kunnen het werk reeds hernemen na een week, zeker als het eerder bureauwerk is. Voor zwaar fysiek werk is er occasioneel een werkongeschiktheid van een 6 tal weken.

3. Ik heb reeds een keizersnede litteken, wordt dit in de abdominoplastie herwerkt?

Veel hangt af van de wijze waarop de keizersnede incisie is gemaakt. Vroeger werd al eens een vertikaal litteken gemaakt; dit kan volledig verwijderd worden indien er heel wat huidoverschot is tussen de navel en het schaambeen. De recentere keizersnede incisies zijn horizontaal gemaakt; meestal kan dit litteken hernomen worden of verwijderd worden tijdens de abdominoplastie. Dit moet echter preoperatief goed besproken worden met de patiënte en zal afhangen van haar klinische presentatie.

4. Kan een abdominoplastie zonder liposuctie?

In de meeste gevallen zal er een abdominoplastie gebeuren zonder liposuctie. Indien u echter wat vetoverschot heeft thv de flanken en uw huid is nog van goede kwaliteit (dwz zonder al te 
veel striemen), zal er zeker een liposuctie voorgesteld worden. Hiermee wordt het silhouet verbeterd wat resulteert in een grotere tevredenheid bij de patiënt(e).

5. Wat gebeurt er met mijn navel; wordt die verwijderd en/of krijg ik een nieuwe?

De navel is een soort van litteken, die vast hangt aan de buikspieren. Bij een abdominoplastie wordt deze rondom uitgesneden en losgemaakt tot aan de onderliggende spieren. De overtollige buikhuid/-vet wordt verwijderd en de wonde wordt gesloten over de navel heen. Nadien wordt een kleine insnede gemaakt in de huid, ter hoogte van de plaats waar de navel zich bevindt (vastliggend aan de onderliggende spieren). Het naveltje wordt opgevist en vastgehecht.

6. Is het normaal dat ik een dof gevoel of tintelingen heb in de onderbuik na de operatie?

Na de operatie zal inderdaad de regio tussen de navel en het horizontale litteken vrij gevoelloos zijn. Dit gevoel komt echter terug over het verloop van enkele maanden. Postoperatief kan de navel daarentegen wat overgevoelig zijn wat onprettig aanvoelt bij het verzorgen ervan. Ook dit verbetert tijdens het helingsproces.

Zie ook rubriek "Veelgestelde vragen".

Inhoudsverantwoordelijke
Dr. Bob Vermeulen, plastische chirurgie - 2018

© 2019 Ziekenhuis Oost-Limburg