Arteriële Pathologie

Arteriële pathologie is de verzamelnaam voor aandoeningen van de slagaders. Slagaders (arteriën) zijn de bloedvaten die zuurstofrijk bloed van het hart naar de rest van je lichaam brengen.

Een slagader kan vernauwen, afsluiten, uitzetten of scheuren. Dan krijgt een orgaan of een been soms te weinig bloed. Dat kan leiden tot pijn, functieverlies of ernstige complicaties zoals een beroerte of het afsterven van weefsel.

De meest voorkomende oorzaak is aderverkalking (atherosclerose). Daarbij zetten vet en kalk zich af in de vaatwand. Andere oorzaken zijn hoge bloeddruk, ontstekingen, aangeboren afwijkingen van de vaatwand of overbelasting, bijvoorbeeld bij duursporters.

Hoe vroeger we een probleem opsporen, hoe beter we ernstige gevolgen kunnen voorkomen.

• Iliacale endofibrose en kinking: Een vernauwing of knik in de bekkenslagader, vooral bij wielrenners en andere duursporters. Lees meer op de pagina Iliacale endofibrose en kinking.
• Type B aortadissectie: Een scheur in de binnenwand van het dalende deel van de grote lichaamsslagader (aorta). Lees meer op de pagina Type B aortadissectie.
• Mesenteriële ischemie: Te weinig bloedtoevoer naar de darmen, plots of geleidelijk. Lees meer op de pagina Mesenteriële ischemie.
• Popliteaal aneurysma: Een verwijding van de slagader in de knieholte. Lees meer op de pagina Popliteaal aneurysma.
• Aorta-aneurysma: Een verwijding van de grote lichaamsslagader, met een risico op scheuren. Lees meer op de pagina Aorta-aneurysma.
• Perifeer arterieel vaatlijden: Een vernauwing van de slagaders naar de benen, met pijn bij het stappen. Lees meer op de pagina Perifeer arterieel vaatlijden.
• Halsslagaders: Een vernauwing van de halsslagader (carotisstenose), met een risico op een beroerte. Lees meer op de pagina Halsslagaders.
• Takayasu-arteritis: Een ontsteking van de grote slagaders, meestal bij jonge vrouwen
• Arteria lusoria: Een slagader naar de rechterarm die afwijkend achter de slokdarm loopt en soms slikklachten geeft
• Syndroom van het ligamentum arcuatum medianum (MALS): Een slagader naar de bovenbuik die wordt dichtgedrukt door een peesboog van het middenrif

We beginnen altijd met een gesprek en een lichamelijk onderzoek. Daarna volgen meestal een echografie van de bloedvaten (duplexonderzoek) en soms een CT-scan, een MRI of een angiografie (een röntgenfoto van de bloedvaten met contrastvloeistof).

De behandeling hangt af van de aandoening, de plaats en de ernst van het probleem en van je algemene gezondheid. Mogelijke behandelingen zijn:

• Leefstijl en medicatie: Stoppen met roken, meer bewegen en medicatie tegen bloedklonters, cholesterol of hoge bloeddruk
• Behandeling via een katheter (endovasculair): Via een prikje in de lies openen we een vernauwing met een ballon of stent, of plaatsen we een stentprothese in een verwijde slagader
• Open operatie: We verwijderen de verkalking uit de slagader (endarteriëctomie) of leggen een omleiding (bypass) aan

Een vaatarts bespreekt samen met jou welke aanpak voor jou het best past. Vaak overleggen vaatchirurgen en radiologen samen over de beste behandeling.

Gezonde leefgewoonten zijn de beste bescherming voor je slagaders:

• Stop met roken
• Beweeg elke dag minstens 30 minuten
• Eet gevarieerd, met weinig verzadigde vetten
• Laat je bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker regelmatig controleren
• Neem je medicatie zoals voorgeschreven

Wat is het verschil tussen een slagader en een ader?

Een slagader brengt zuurstofrijk bloed van het hart naar je organen en benen. Een ader brengt het bloed terug naar het hart. Aandoeningen van de aders, zoals spataders of trombose, vind je bij de veneuze aandoeningen.

Welke klachten kunnen wijzen op een slagaderprobleem?

Pijn of krampen in de kuit bij het stappen, koude of bleke voeten en wonden die slecht genezen, kunnen wijzen op een slechte doorbloeding van de benen. Plots zwakte of verlamming, moeite met spreken of plots slecht zien kunnen wijzen op een beroerte. Bel dan onmiddellijk 112.

Moet een vernauwde slagader altijd geopereerd worden?

Nee. Veel vernauwingen behandelen we met leefstijlaanpassingen en medicatie. Een ingreep is pas nodig als je veel klachten hebt of als er een risico is op ernstige complicaties.

Is een slagaderziekte erfelijk?

Erfelijke aanleg speelt een rol, bijvoorbeeld bij een aorta-aneurysma of bij bepaalde bindweefselziekten. Toch hebben roken, hoge bloeddruk, cholesterol en diabetes meestal de grootste invloed. Komt een slagaderziekte in je familie voor, bespreek dat dan met je huisarts.

Heb ik een verwijzing nodig voor een raadpleging?

Meestal verwijst je huisarts of een andere specialist je door. Zo hebben we bij de raadpleging al de nodige informatie over je gezondheid en eerdere onderzoeken.