Een thymoom is een tumor van de thymus (zwezerik). De thymus is een klein orgaan in de borstkas, achter het borstbeen en vóór het hart. Bij kinderen helpt de thymus het afweersysteem op te bouwen. Na de puberteit wordt het orgaan kleiner en vervangen door vetweefsel.

Een thymoom is zeldzaam. Het komt vooral voor bij volwassenen tussen 40 en 70 jaar, bij mannen en vrouwen even vaak. De meeste thymomen groeien traag. Toch is een thymoom een kwaadaardige tumor: het kan doorgroeien in omliggende weefsels en na jaren terugkomen. Er bestaan verschillende types (WHO-types A, AB en B1 tot B3), die van elkaar verschillen in hoe agressief ze zijn. Een thymuscarcinoom is een zeldzamere en agressievere vorm, die apart behandeld wordt.

Veel mensen hebben geen klachten. Het thymoom wordt dan toevallig ontdekt op een röntgenfoto of CT-scan die om een andere reden gemaakt werd. Als de tumor groter wordt, kan hij drukken op organen in de borstkas. Dat kan deze klachten geven:

• aanhoudende hoest
• pijn of een drukkend gevoel op de borst
• kortademigheid
• heesheid
• zwelling van het gezicht, de hals of de armen, als de tumor op een grote ader drukt

Een thymoom kan ook het afweersysteem verstoren. Ongeveer een derde van de patiënten heeft daardoor ook myasthenia gravis. Dat is een ziekte waarbij de spieren snel moe en zwak worden. Je merkt dat bijvoorbeeld aan een hangend ooglid, dubbel zien, moeite met kauwen, slikken of praten, of zwakte in de armen en benen. Soms is deze spierzwakte zelfs de eerste aanwijzing voor een thymoom. Minder vaak komen andere afweerstoornissen voor, zoals bloedarmoede of een verminderde weerstand tegen infecties.

• CT-scan van de borstkas: het belangrijkste onderzoek om de grootte en de ligging van de tumor te bekijken.
• MRI- of PET-scan: soms nodig voor extra informatie.
• Bloedonderzoek: onder meer om antistoffen op te sporen die bij myasthenia gravis horen.
• Biopsie: als de tumor in één keer volledig verwijderd kan worden, is een biopsie vooraf meestal niet nodig. Bij grotere tumoren neemt de arts soms eerst een stukje weefsel weg om de diagnose te bevestigen.

Elk dossier wordt besproken op het multidisciplinair oncologisch consult. Daar bepalen chirurgen, longartsen, oncologen, radiotherapeuten, radiologen en pathologen samen welke behandeling het best bij jou past.

• Chirurgie: dit is de belangrijkste behandeling. De chirurg verwijdert de volledige thymus samen met de tumor (thymectomie). Bij kleinere tumoren kan dat vaak met een kijkoperatie (VATS) of robotgeassisteerde chirurgie, langs enkele kleine sneetjes tussen de ribben. Bij grotere tumoren is soms een operatie via het borstbeen nodig (sternotomie).
• Radiotherapie (bestraling): soms na de operatie, afhankelijk van het type tumor en van hoe ver hij is doorgegroeid.
• Chemotherapie: bij grotere tumoren, soms vóór de operatie om de tumor te verkleinen, of als opereren niet mogelijk is.

Heb je ook myasthenia gravis? Dan werken we samen met de neuroloog. Zo ben je goed voorbereid op de operatie, en de klachten verbeteren vaak na het verwijderen van de thymus.

De vooruitzichten zijn meestal goed, zeker als de tumor vroeg ontdekt en volledig verwijderd wordt. Een thymoom kan wel nog na vele jaren terugkomen. Daarom volgen we je langdurig op, meestal met regelmatige CT-scans gedurende minstens tien jaar.

Is een gezwel in het mediastinum altijd kwaadaardig?

Nee. Veel gezwellen in het mediastinum zijn goedaardig, zoals cysten of gezwellen uit zenuwweefsel. Toch is verder onderzoek altijd nodig. Alleen zo weten we zeker wat het is en welke behandeling past.

Moet een goedaardig gezwel altijd weggenomen worden?

Niet altijd. Kleine gezwellen zonder klachten kunnen we soms opvolgen met scans. We raden een operatie wel aan als het gezwel klachten geeft, groeit of als we niet zeker weten dat het goedaardig is.

Waarom behandelt een thoraxchirurg zweethanden en blozen?

De zenuwen die zweten en blozen regelen, lopen in je borstkas langs de wervelkolom. Een thoraxchirurg kan die zenuwen bereiken met een kijkoperatie. Een operatie is wel pas een optie als andere behandelingen onvoldoende helpen.

Wie behandelt mij, naast de chirurg?

Dat hangt af van je aandoening. Bij myasthenia gravis volgt de neuroloog je op, bij een lymfoom de hematoloog en bij hartritmestoornissen de cardioloog. De chirurg werkt nauw samen met hen.

Kan ik na een operatie in de borstkas weer normaal ademen en sporten?

Bij de meeste mensen wel. Na een kijkoperatie of robotoperatie kun je meestal binnen enkele weken je gewone activiteiten hervatten. Ademhalingsoefeningen en kinesitherapie helpen je longen goed te herstellen.