Het Haviksoog: vestibulair hypofunctie beïnvloedt evenwicht bij oudere patiënten met BPPV

Benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPV) komt vaak voor bij oudere volwassenen en kan leiden tot duizeligheid en een verhoogd valrisico. Ongeveer 30% van de oudere BPPV-patiënten heeft ook vestibulair hypofunctie, een verminderde functie van het evenwichtsorgaan. Tot nu toe was onduidelijk welke invloed deze bijkomende aandoening heeft op evenwicht, welzijn en kwetsbaarheid bij deze patiënten. 

In deze studie werden 31 oudere patiënten (≥65 jaar) met BPPV onderzocht in ZOL Genk en Hasselt Universiteit. Bij 10 van hen werd ook vestibulair hypofunctie vastgesteld via calorische testen, terwijl 21 patiënten enkel BPPV hadden. De onderzoekers vergeleken welzijn (duizeligheidsklachten, valangst en depressie), kwetsbaarheid en evenwicht tussen beide groepen. 

De resultaten toonden dat oudere BPPV-patiënten met bijkomende vestibulair hypofunctie meer moeite hebben met evenwicht in situaties waarbij ze afhankelijk zijn van hun evenwichtsorgaan, zoals bij het staan op een zacht oppervlak met gesloten ogen of met een visuele verstoring. Dit bleek uit een toename van het zwaaigebied en een kortere tijd dat patiënten stabiel konden blijven staan. Ook tijdens het lopen was er een tendens naar een lagere loopsnelheid en kortere passen, hoewel dit niet significant was. Opvallend was dat het aantal valincidenten en het valrisico niet verschilden tussen beide groepen, ondanks de verminderde balans bij de groep met hypofunctie. 

Wat betreft welzijn en kwetsbaarheid, werd er geen verschil gevonden tussen de groepen. Beide groepen hadden een matige duizeligheids-gerelateerde handicap, matige tot hoge valangst en een vergelijkbare mate van (pre)kwetsbaarheid. De aanwezigheid van vestibulair hypofunctie had ook geen invloed op het aantal herpositioneringsmanoeuvres dat nodig was om BPPV te behandelen. 

De studie benadrukt dat hoewel oudere BPPV-patiënten met vestibulair hypofunctie niet meer klachten of kwetsbaarheid ervaren, hun evenwicht wel sterker verstoord is, vooral in situaties waarbij visuele en gevoelsinformatie beperkt is. Dit kan relevant zijn voor valpreventie en revalidatie. De onderzoekers adviseren daarom om actief te screenen op vestibulair hypofunctie bij oudere BPPV-patiënten, zodat gerichte evenwichtstraining kan worden aangeboden. 

Deze studie onderstreept het belang van multidisciplinaire opvolging bij oudere BPPV-patiënten om verdere valincidenten en verlies van zelfstandigheid te voorkomen. 

• Co-Existing Vestibular Hypofunction Impairs Postural Control, but Not Frailty and Well-Being, in Older Adults with Benign Paroxysmal Positional Vertigo 
• J. Clin. Med. 2025, 14, 2666; https://doi.org/10.3390/jcm14082666 
• Sara Pauwels, Nele Lemkens, Winde Lemmens, Kenneth Meijer, Pieter Meyns, Raymond van de Berg and Joke Spildooren