ZOL preventie: huidvlekjes
Dr. An Vandepitte, dermatoloog in ZOL
5x huidvlekjes
Huidvlekjes komen voor in verschillende kleuren, formaten en soorten. Iedereen heeft er wel, van sympathieke sproetjes tot een kenmerkende moedervlek of een tache de beauté. Geluk- kig is lang niet ieder vlekje gevaarlijk, sterker nog, de meeste zijn onschuldig. Maar hoe herken je dan de gevaarlijke huidvlekjes? En kan je preventief iets ondernemen? gezondheid! sprak met dr. An Vandepitte, dermatoloog in ZOL.
(Lees verder onder de foto.)
- Wat is een huidvlekje?
Huidvlekken zijn zichtbare veranderingen in de huid die kunnen variëren in kleur, vorm en grootte. De meeste huidvlekken zijn onschuldig en ontstaan door verschillende factoren. Zo kunnen ze worden veroorzaakt door een ophoping van pigmentcellen (zoals sproeten of moedervlekken), door verwijde bloedvaatjes (zoals rode vlekjes), of door veroudering en blootstelling aan de zon (zoals ouderdomsvlekken). Erfelijkheid speelt ook een rol: mensen met een lichte huid hebben vaak meer huidvlekken. Daarnaast kunnen hormonale schommelingen, huidaandoeningen zoals eczeem, of irritatie na wondjes huidvlekken achterlaten op je huid.
- Welke soorten huidvlekken bestaan er?
Huidvlekjes kunnen grofweg worden onderverdeeld in goedaardig en kwaadaardig. Goedaardige vlekjes zoals sproeten, ouderdomsvlekken of moedervlekken zijn meestal het gevolg van natuurlijke processen in de huid en vormen geen risico voor de gezondheid. Kwaadaardige huidvlekjes daarentegen worden best zo snel mogelijk herkend en behandeld. De gevaarlijkste vorm is een melanoom, een agressieve en snelgroeiende tumor die kan uitzaaien naar andere organen. Spinocellulair carcinoma is nog zo’n gevaarlijk huidvlekje dat vaak ontstaat door blootstelling aan de zon. Je herkent het aan een korstachtig gezwelletje dat snel groeit en uitbreidt. -
Hoe gevaarlijk is een melanoom?
Een melanoom is een van de meest agressieve vormen van huidkanker en kan levensbedreigend zijn. Wat een melanoom zo gevaarlijk maakt, is dat het zich snel kan verspreiden via de lymfevaten en de bloedbaan. Hierdoor kunnen kankercellen in andere organen terechtkomen, zoals de longen, lever of hersenen. Wanneer een melanoom uitzaait, wordt de behandeling complexer en de overlevingskansen kleiner. Vaak verandert de vlek in een tijdspanne van weken of maanden sterk van vorm en kleur. Het goede nieuws is dat de kans op genezing groot is als je het melanoom vroeg ontdekt en chirurgisch verwijdert. -
Hoe herken je een melanoom?
Een eenvoudig hulpmiddel om een melanoom te herkennen, is de ABCDE-regel. Een melanoom is vaak asymmetrisch (A), wat betekent dat de helften niet op elkaar vallen wanneer je ze denkbeeldig zou spiegelen. De boord (B) is vaak grillig, onscherp en minder rond of ovaal. De kleur of Colour (C) kan variëren en meerdere tinten bevatten, zoals donkerbruin, zwart, rood, wit of zelfs blauw. De diameter(D) van een melanoom is vaak groter dan zes millimeter en een plek die op korte tijd groeit, is een extra reden tot bezorgdheid. Evolutie (E) is misschien wel het belangrijkste kenmerk: een melanoom verandert vaak in grootte, kleur of dikte en kan gaan jeuken, bloeden of korstjes vormen. -
Kan je gevaarlijke huidvlekjes voorkomen?
De belangrijkste tip is om verstandig om te springen met de zon. Vermijd onnodige blootstelling, zoek schaduw op wanneer het kan en vermijd de zomerzon op het middaguur. Bescherm je huid door bedekkende kleding te dragen en gebruik zonnecrème wanneer je toch in de zon komt. Het is ook een goed idee om jezelf regelmatig grondig te bekijken en foto’s te maken van moedervlekken, zodat je veranderingen gemakkelijker kunt opmerken. Laat ook gerust iemand mee- kijken naar je huidvlekjes. Merk je dat een vlekje van kleur of vorm verandert, wacht dan niet en raadpleeg je huisarts of dermatoloog.
Meer info
Huidziekten - tel. 089 80 80 80 (afspraak) - www.zol.be/huidziekten