25 jaar vooruitgang en expertise in de diabeteszorg
De diabetesconventie voor volwassenen in ZOL Maas en Kempen bestaat 25 jaar. Een mooie mijlpaal, want in een kwarteeuw tijd is de diabeteszorg ingrijpend veranderd. Wat begon met een klein team en beperkte behandelingsmogelijkheden, groeide uit tot een gespecialiseerde, multidisciplinaire zorgverlening die honderden patiënten ondersteunt. Dr. Philippe Marcq, endocrinoloog, stond aan de wieg van de diabetesconventie voor volwassenen in ZOL Maas & Kempen. Hij blikt terug op de afgelopen 25 jaar én kijkt naar de toekomst van de diabeteszorg.
“Toen ik in 2000 begon als eerste endocrinoloog in het toenmalige MCNOL, was er nog geen diabetesconventie voor volwassenen. De gespecialiseerde diabeteszorg was toen veel beperkter dan vandaag”, blikt dr. Philippe Marcq terug. “Als ik zie waar we vandaag staan, dan mogen we daar als team best trots op zijn.”
Van vingerprikken naar continue opvolging
Ook de manier waarop patiënten hun diabetes opvolgen, veranderde drastisch. Rond de eeuwwisseling gebeurde de bloedsuikermeting met een klassieke glucosemeter via een vingerprik, soms zelfs nog met urinetesten. Meestal waren slechts enkele metingen per dag mogelijk. Vandaag volgen glucosesensoren de glucosewaarden dag en nacht op. Daardoor krijgen patiënten en zorgverleners een veel vollediger beeld van het glucoseverloop en kunnen zowel hypo’s als hoge glucosewaarden sneller worden opgespoord.
“Vroeger moesten we beslissingen nemen op basis van enkele meetmomenten per dag. Vandaag beschikken we over honderden meetwaarden per etmaal. Dat geeft ons een veel beter inzicht en laat toe om behandelingen nauwkeuriger af te stemmen op de patiënt”, zegt dr. Marcq. Toch blijft er volgens nog werk aan de winkel. “Hoewel sensoren hun meerwaarde ruimschoots bewezen hebben, worden ze vandaag nog niet voor alle patiënten terugbetaald.”
Slimmere insuline, betere controle
Ook de insulinebehandeling onderging een ware revolutie. Waar vroeger vaak gewerkt werd met twee injecties per dag en zelf samengestelde mengsels van snelle en trage insuline, zijn moderne insuline-analogen vandaag de standaard.
Voor mensen met type 1-diabetes zijn insulinepompen bovendien kleiner, gebruiksvriendelijker en betrouwbaarder geworden. De nieuwste systemen combineren een pomp met een glucosesensor en kunnen de insulinetoediening gedeeltelijk automatisch aanpassen. De huidige sensorgestuurde pompsystemen benaderen steeds meer de werking van een gezonde alvleesklier.
Dr. Philippe Marcq, endocrinoloog, stond aan de wieg van de diabetesconventie voor volwassenen in ZOL Maas & Kempen
Nieuwe geneesmiddelen, nieuwe mogelijkheden
Ook voor mensen met type 2-diabetes zijn de behandelingsmogelijkheden sterk uitgebreid. Vooral de komst van GLP-1-receptoragonisten en SGLT2-remmers heeft de zorg grondig veranderd. Deze geneesmiddelen helpen niet alleen om de bloedsuiker onder controle te houden, maar beschermen ook tegen hart- en vaatziekten en nierschade. Bovendien dragen ze vaak bij tot gewichtsverlies.
Bij type 2-diabetes kan er vandaag veel vroeger en gerichter ingegrepen worden. Daardoor kan we de overstap naar insuline vaak uitgesteld worden en tegelijk verbetert de algemene gezondheid van de patiënt.
Meer dan alleen bloedsuiker
Niet alleen de technologie evolueerde. Ook de wetenschappelijke kennis over diabetes nam sterk toe. Grote studies hebben aangetoond dat een goede glucosecontrole het risico op complicaties vermindert. Tegelijk werd duidelijk dat diabeteszorg veel verder gaat dan enkel de bloedsuikerwaarden. Bloeddruk, cholesterol, gewicht, beweging, voeding en rookstop bleken minstens even belangrijk voor de gezondheid op lange termijn.
Ook de organisatie van de zorg veranderde mee. Dankzij diabetesconventies, zorgtrajecten en multidisciplinaire begeleiding kunnen patiënten rekenen op de ondersteuning van endocrinologen, huisartsen, diabeteseducatoren, diëtisten, verpleegkundigen en andere zorgverleners.
Het multidisciplinair team diabeteszorg van ZOL Maas en Kempen.
De patiënt centraal
Volgens dr. Marcq is dat misschien wel de belangrijkste evolutie van de voorbije 25 jaar. “Vroeger moest de patiënt zich vaak aanpassen aan de behandeling. Vandaag proberen we de behandeling zoveel mogelijk aan te passen aan het leven van de patiënt. Die omslag naar meer persoonlijke zorg maakt een wereld van verschil.” Die aanpak heeft mee geleid tot het vertrouwen dat het diabetescentrum vandaag geniet.
“Het is bijzonder om te zien hoe we samen een sterke reputatie hebben opgebouwd in de regio. Dat vertrouwen van patiënten en hun omgeving is misschien wel het mooiste resultaat van 25 jaar werken.”
Blik op de toekomst
De vooruitgang van de voorbije 25 jaar is indrukwekkend, maar de ontwikkeling staat niet stil. Nieuwe sensoren, nog slimmere pompsystemen en innovatieve geneesmiddelen blijven de zorg verbeteren.
“Mijn hoop is dat we diabetes ooit kunnen genezen, maar voorlopig blijft dat een droom”, besluit dr. Marcq. “Tot die tijd blijven we bouwen aan een zorgverlening die steeds beter, persoonlijker en toegankelijker wordt.”