Geriatrie
Ziekte kan gepaard gaan met uiteenlopende uitdagingen binnen het mentale welzijn. Thema’s zoals angst, somberheid, verlieservaringen, identiteitsvragen en veranderde toekomstperspectieven kunnen ruimte in nemen binnen een ziekenhuisopname. Als ziekenhuispsychologen binnen de afdelingen Geriatrie creëren we ruimte om deze thema’s bespreekbaar te maken en samen te verkennen. We bieden bij een hulpvraag gedurende de opname ondersteuning bij patiënten aan bed, waarbij we indien nodig eveneens kunnen inzetten op een multidisciplinaire aanpak. Waar nodig voorzien we een externe doorverwijzing om een passend zorgtraject in stand te brengen.
Ook betrokken naasten kunnen indien gewenst terecht bij onze psychologen voor een gesprek. Een eerste gesprek kan aangevraagd worden door de verpleging, een arts, naasten of de patiënt zelf.
ZOL Genk, campus Sint-Jan
- Katrien Schabregs: katrien.schabregs@zol.be
- Floor-Anne Kortekaas: floor-anne.kortekaas@zol.be
ZOL Genk, campus Sint-Barbara
- Katrien Schabregs: katrien.schabregs@zol.be
ZOL Maas en Kempen
- Ludwig Snoeks: ludwig.snoeks@zol.be
De psychologen verbonden aan het Dagziekenhuis Geriatrie staan in voor patiënten die problemen ervaren in verschillende denkfuncties, zoals geheugen, aandacht en planning. Een patiënt wordt hier steeds aangemeld op verwijzing van een arts.
Tijdens een dagopname krijgt de patiënt verschillende technische onderzoeken. Eén daarvan is het neuropsychologisch onderzoek, uitgevoerd door de psycholoog. Via een gesprek worden de klachten op het vlak van denken, gedrag en stemming in kaart gebracht. Aansluitend volgen een aantal testen die het geheugen, de aandacht, taal en andere cognitieve functies onderzoeken. Daarnaast heeft de psycholoog mogelijk ook een gesprek met een naaste van de patiënt om veranderingen in cognitie, functioneren en gedrag beter te begrijpen.
De bevindingen uit de gesprekken en het testonderzoek worden vervolgens besproken met de geriater. Op basis van deze informatie kan de arts een mogelijke diagnose stellen.
Indien er sprake is van een neurodegeneratieve aandoening (ook wel dementie genoemd), worden de patiënt en zijn naasten verder opgevolgd via de geheugenraadpleging. Dit houdt een (half)jaarlijkse controle in bij de geriater, op afspraak in het ziekenhuis. Als er andere problemen worden vastgesteld, zoals een depressieve stemming of psychosociale moeilijkheden, kan de psycholoog de doorverwijsmogelijkheden met patiënt en familie bespreken.
Wanneer er tijdens de opvolging via de geheugenraadpleging blijkt dat er sprake is van een belastende thuissituatie, kan er een doorgaans eenmalig psychologisch gesprek aangeboden worden na verwijzing van de arts. Dit gesprek richt zich voornamelijk op de mantelzorgers van patiënten met de diagnose dementie. Tijdens deze begeleiding is er ruimte om te ventileren, stil te staan bij de impact van de situatie en aandacht te geven aan verwerking. Daarnaast kunnen ook praktische en concrete tips worden aangereikt over het omgaan met iemand met een neurodegeneratieve aandoening en het bewaken van de eigen draagkracht. Zowel emotionele ondersteuning als praktische handvatten staan hierbij centraal. Deze opvolging is enkel van toepassing bij opvolging via de geheugenraadpleging in ZOL Genk, campus Sint-Jan.
ZOL Genk, campus Sint-Jan
- Katrien Schabregs: katrien.schabregs@zol.be
- Floor-Anne Kortekaas: floor-anne.kortekaas@zol.be
- Stien Hansen: stien.hansen2@zol.be
ZOL Maas en Kempen
- Leontien Briels: leontien.briels@zol.be
- Ludwig Snoeks: ludwig.snoeks@zol.be
Bij een neurodegeneratieve aandoening, ook wel dementie genoemd, is er sprake van een geleidelijke achteruitgang van verschillende cognitieve functies, wat het dagelijks functioneren sterk kan beïnvloeden. Hoewel dementie onomkeerbaar is, kunnen gerichte begeleidingsprogramma’s helpen om de levenskwaliteit te verbeteren. Binnen dit programma staan psychologische en ergotherapeutische begeleiding centraal, zowel voor de persoon met dementie als voor de mantelzorger en/of familie.
De psychologische ondersteuning richt zich op het versterken van zelfvertrouwen en het omgaan met emoties zoals angst, frustratie en verlies. Daarnaast biedt het programma inzicht en houvast aan zowel de patiënt als de naasten en wordt er uitgebreide uitleg en begeleiding geboden over hoe om te gaan met cognitieve- en gedragsveranderingen bij dementie kunnen optreden. Dit helpt om de dagelijkse uitdagingen beter te begrijpen en stress bij zowel patiënt als familie te verminderen.
Het programma is bedoeld voor mensen met een gediagnosticeerde beginnende dementie en hun familie. De begeleiding bestaat uit sessies van 1 à 2 uur, verspreid over ziekenhuisbezoeken en huisbezoeken. Psychologische gesprekken worden doorheen het traject aangevuld met ergotherapeutische ondersteuning op maat. Er is ruime aandacht voor emotionele ondersteuning, communicatie binnen het gezin en het draagvlak van de mantelzorger.
Het uiteindelijke doel is het verhogen van de levenskwaliteit, het ondersteunen van het psychisch welzijn van alle betrokkenen en het mogelijk maken van een zo lang mogelijk verblijf in de thuisomgeving.
Meer informatie vindt u hier: Individuele Cognitieve Revalidatie.
ZOL Genk, campus Sint-Jan
- Stien Hansen: stien.hansen2@zol.be
- Veerle Knaepen: veerle.knaepen@zol.be
Voor mensen met beginnende dementie en hun mantelzorger(s) wordt in samenwerking tussen ZOL, vzw Menos en CGG Kohesi het groepsprogramma ‘Dementie, wat nu?’ aangeboden. Dit programma wil ondersteuning bieden in een fase waarin veel vragen, onzekerheden en veranderingen samenkomen.
Het volledige programma bestaat uit acht sessies van twee uur. De sessies voor mensen met een beginnende dementie zijn specifiek op hen afgestemd. Parallel en gelijktijdig hieraan worden vormingsgerichte sessies georganiseerd voor de mantelzorgers. Binnen het programma krijgen alle deelnemers de kans om in contact te komen met lotgenoten en ervaringen uit te wisselen. In themagesprekken wordt samen gezocht naar manieren om met de diagnose en de gevolgen ervan om te gaan, met aandacht voor zowel emotionele als praktische aspecten.
Meer informatie is terug te vinden in de brochure Dementie, wat nu? of via contact met onderstaand psycholoog.
Centrum Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) Kohesi, Genk
(Welzijnscampus 23 bus 21, 3600 Genk)
- Stien Hansen: stien.hansen2@zol.be
Meer informatie over het psychologisch aanbod binnen gerontopsychiatrie vindt u op de deelsite van Ouderenpsychiatrie.