Om pijn goed te kunnen behandelen is het belangrijk dat we kunnen inschatten hoe ernstig de pijn is die u als patiënt ervaart. Er bestaan een aantal meetinstrumenten om pijn te beoordelen.

Volwassenen

Een veelgebruikt en betrouwbaar middel om de pijn te meten bij volwassenen is de Visual Analoge Scale (VAS) en de Numeric Rating Scale (NRS).

VAS

De VAS is een visuele zelfrapportageschaal in de vorm van een liniaal met een 10 cm lange lijn waarbij ‘geen pijn’ = 0 en de ‘ergst denkbare pijn of maximale pijn’ = 10.

NRS

De NRS is een numerieke zelfrapportageschaal, die loopt van 0 tot 10 en waarbij de volgende rapportage wordt gebruikt:

  • geen pijn: 0-2
  • lichte pijn: 2-4
  • hinderlijke pijn: 4-6
  • uitgesproken pijn: 6-8
  • vreselijke (ondraaglijke) pijn: 8-10

Kinderen

POKIS

Bij kinderen van 0-4 jaar wordt er gebruik gemaakt van de pijnobservatieschaal POKIS. Bij kinderen van 4-8 jaar wordt de schaal met de gezichtjes gehanteerd.

Niet-communicatieve patiënten

Daarnaast bestaan er nog diverse gedragsobservatieschalen die gebruikt worden bij niet-communicatieve patiënten.

PAINAD

PAINAD of PAIN ASSESMENT IN ADVANCED DEMENTIA SCALE

Deze observatieschaal past men toe bij patiënten met dementie en bij patiënten die niet in staat zijn om zelf een score te geven aan de pijn die ze ervaren:

  • 5 items
  • 3 antwoordmogelijkheden
  • score van 0 tot 2 per item (totaalscore van 0 tot 10 mogelijk)
PAINAID 0 1 2 score
Ademhaling Normaal Incidentele moeizame ademhaling
Korte periode van hyperventilatie
Luidruchtige moeizame ademhaling
Lange periode van hyperventilatie
Chyene-Stokes ademhaling
 
Onrustgeluiden Geen Incidenteel kreunen of kermen
Zacht spreken met een negatieve of afkeurende toon
Herhaaldelijk angstig uitroepen
Luid kreunen of kermen
Huilen
 
Gezichtsuitdrukking Glimlachend of nietszeggend (neutraal, ontspannen)

Droevig
Bang
Fronsen

Grimas  
Lichaamstaal Ontspannen Gespannen
Overstuur op en neer stappen, ijsberen, zenuwachtig bewegen
Verstard, gebalde vuisten, opgetrokken knieën
Wegtrekken of wegduwen, uithalen
 
Troostbaarheid Niet nodig om te troosten Afgeleid of gerustgesteld door stem of aanraking Onmogelijkheid te troosten, af te leiden of gerust te stellen  

BPS

BPS of Behavioral Pain Scale

Deze observatieschaal wordt gebruikt op de Kritieke diensten (beademde patiënt)

Inhoudsverantwoordelijke
Prof. Dr. Jan Van Zundert, Multidisciplinair Pijncentrum - 2015

© 2017 Ziekenhuis Oost-Limburg